باب آن قلمفرسايى نكرده‌اند . شايد هم هرچه آن مورخان در آن زمان نوشته‌اند دستخوش تلف و نابودى شده است و از آن همه همان اندك به المقرى رسيده است . اسپانيا همهء كوشش خود را به كار برد تا باقى بقاياى ملت اندلس را از سرزمين خود بيرون راند و براى انجام اين مقصود از هر وسيلهء ممكن استفاده كرد . ولى با اين همه نشان موريسكيها برنيفتاد . ديديم كه بسيارى از اخراج‌شدگان به سبب رنجى كه در اين سفر از دزدان و غارتگران متحمل شدند به اسپانيا بازگشتند و خود را تسليم كردند و برده ساختند . همچنين بسيارى ديگر از اسيران مسلمان از مغاربه و جز ايشان در كشاكشهاى دريائى به دست مهاجمان افتادند و آنان را چون بردگان در بازارهاى اسپانيا فروختند و به مسيحيت درآمدند . اگرچه قرارى صادر شده بود كه ماندن اين گونه كسان را در پايتخت اسپانيا منع مىكرد ولى صاحبان اين بردگان حق داشتند بردگان خود را نزد خود نگهدارند . بعضى از اين بردگان موفق شدند آزادى خود را بخرند و در نهان به حيات خويش ادامه دهند ، سرانجام حكومت اسپانيا از وجود آنان آگاه شد و در سال 1712 فرمان اخراج آنان را صادر نمود . باز هم قضات محلى براى آنان مهلتى معين كردند و اجازه دادند خانواده و اموال خود را نيز با خود به افريقيه برند . از اين پس زندگى موريسكيها يا سلاله‌هاى آنان در اين بلاد از محالات شده بود . يا اگر به گونه‌اى مىماندند از چنگ ديوان تفتيش ياراى گريزشان نبود . اين محكمه همواره در پى يافتن موريسكيهاى مخفى يا بردگان مسيحىشده بود ، ولى باز هم نمىتوان يقين كرد كه توانسته باشند با گذشت زمان اين عنصر را از جامعه اسپانيا به كلى برانداخته باشند . بعضى از كسانى كه در معركه‌هاى دريايى اسير شده و به اكراه مسيحيت را پذيرفته بودند ، در نهان آن را نفى مىكردند . بيشتر اينان موريسكيهايى بودند كه به اسلام برگشته بودند و براى جهاد رهسپار دريا شده بودند . محكمه تحقيق در تمام طول قرن هفدهم از اين گونه طعمه‌ها به چنگ مىآورد . خلاصه آنكه آثار موريسكيها يكسره از اسپانيا برنيفتاد . بسيارى از خانواده‌ها و افراد موريسكى بودند كه در جامعهء اسپانيا مندمج شده بودند در عين حال در خفا با گذشته‌هاى دور پيوند